Lektura · klasa 8 · XX wiek

Mały Książę

Pilot rozbija się na Saharze i spotyka chłopca, który przybył z innej planety.

Karta lekturyLe Petit Prince
AutorAntoine de Saint-Exupéry (1900–1944)
Rok wydania1943 (Nowy Jork)
EpokaXX wiek, literatura współczesna
Rodzajepika
Gatunekpowiastka filozoficzna dla dzieci i dorosłych
Czas akcjiosiem dni na pustyni, wspomnienia sprzed sześciu lat
Miejsce akcjiSahara, kolejne planety, Ziemia
Najważniejsze motywyprzyjaźń, miłość, odpowiedzialność, dzieciństwo i dorosłość, samotność, „to, co najważniejsze, jest niewidoczne”
Kontekst

Autor i geneza

Antoine de Saint-Exupéry urodził się w 1900 r. w Lyonie. Był pilotem — i to zawód ukształtował go jako pisarza. W 1935 r. rozbił się na pustyni w Libii; przeżył on i jego nawigator.

„Małego Księcia” napisał na emigracji w Stanach Zjednoczonych w czasie II wojny światowej. Wielu badaczy uważa, że wzorem Róży była jego żona, Consuelo. Książka ukazała się 6 kwietnia 1943 r. w Nowym Jorku. Autor zaginął w 1944 r. podczas lotu rozpoznawczego.

Streszczenie

Krótkie streszczenie

Pilot wspomina wypadek sprzed sześciu lat: jego samolot zepsuł się na Saharze, a wody miał tylko na osiem dni. O świcie obudził go chłopiec z prośbą: „Narysuj mi baranka”. Tak pilot poznaje Małego Księcia, który pochodzi z maleńkiej asteroidy B 612, gdzie wyrywał baobaby i opiekował się próżną, humorzastą różą. Zwątpiwszy w jej uczucia, wyruszył w podróż przez kolejne planety.

  1. Królpierwsza planeta

    Sądzi, że rządzi wszystkim, ale wydaje tylko rozkazy możliwe do spełnienia. Mały Książę widzi, że ta władza jest pozorna.

  2. Pyszałekdruga planeta

    Chce, żeby go podziwiano, i słyszy tylko pochwały.

  3. Pijaktrzecia planeta

    Pije, żeby zapomnieć, że się wstydzi, bo pije. Chłopiec odjeżdża smutny.

  4. Biznesmenczwarta planeta

    Liczy gwiazdy i uważa, że do niego należą. „Jestem poważnym człowiekiem”.

  5. Latarnikpiąta planeta

    Zapala i gasi latarnię raz na minutę, bo takie są zasady. Jako jedyny nie zajmuje się wyłącznie sobą.

  6. Geografszósta planeta

    Opisuje świat, ale nigdy nie rusza się od biurka. Radzi odwiedzić Ziemię — i po raz pierwszy Mały Książę żałuje, że zostawił różę.

  7. Ziemiasiódma planeta

    Chłopiec spotyka węża, ogród pięciu tysięcy róż (płacze, bo jego róża nie jest jedyna) i lisa, który uczy go, co znaczy oswoić, i zdradza sekret: „dobrze widzi się tylko sercem”. Razem z pilotem odnajduje studnię.

Mały Książę umawia się z wężem w rocznicę przybycia na Ziemię. Po ukąszeniu upada bezszelestnie, jak drzewo. Rano pilot nie znajduje ciała i wierzy, że chłopiec wrócił na swoją planetę. Nigdy nie dowie się, czy baranek zjadł różę.

Cały zestaw

Wszystkie sześć lektur w jednym e-booku

Opowieść wigilijna, Zemsta, Kamienie na szaniec, Dziady część II, Balladyna i Mały Książę — 45 stron, każdy fakt sprawdzony z tekstem.

Zobacz e-book →
Bohaterowie

Kto jest kim

Tytułowy bohater

Mały Książę

Ciekawy, wrażliwy, uparty; złote włosy.

Szuka przyjaciół i prawdy. Uczy się, że ważne jest to, co niewidoczne, i że odpowiada się za to, co się oswoiło.

Narrator

Pilot

Samotny dorosły, który w dzieciństwie porzucił rysowanie.

Opowiada historię. Dzięki Małemu Księciu znów uczy się patrzeć sercem.

Kwiat z planety

Róża

Piękna, próżna, humorzasta, ale kochająca.

Symbol miłości, która wymaga troski i zrozumienia. Mały Książę żałuje, że jej nie zrozumiał.

Mentor

Lis

Mądry, cierpliwy, znudzony monotonią.

Uczy, że oswajanie znaczy tworzenie więzi, i zdradza sekret o sercu.

Pomocnik w drodze

Wąż

Żółty, tajemniczy, mówi zagadkami.

Jego ukąszenie kończy pobyt chłopca na Ziemi — pomaga mu wrócić na planetę.

Dorośli z planet

Król, pyszałek, pijak…

Każdy zajęty tylko sobą.

Pokazują, jak dorośli wyglądają oczami dziecka: są „bardzo, bardzo dziwni”.

Problematyka

Najważniejsze motywy

Na sprawdzianie

Pytania na sprawdzianie

W jaki sposób Mały Książę jest odpowiedzialny?

Dba o swoją planetę i codziennie wyrywa baobaby, zanim urosną. Opiekuje się różą: podlewa ją, chroni kloszem i parawanem. Lis uczy go, że na zawsze odpowiada się za to, co się oswoiło.

Co znaczy „oswoić” w rozmowie z lisem?

Oswoić znaczy stworzyć więzi. Dla siebie obaj stają się jedyni na świecie. Wymaga to czasu, cierpliwości i rytuałów, np. spotkań o stałej porze.

Co autor krytykuje w dorosłych?

Dorośli kochają liczby i pozory, a nie to, co ważne. Król, pyszałek, pijak, biznesmen i geograf zajmują się tylko sobą i nie rozumieją prawdziwych wartości.

Jak rozumieć zdanie „dobrze widzi się tylko sercem”?

To, co najważniejsze — miłość i przyjaźń — nie jest widoczne dla oczu; trzeba to czuć sercem. Mały Książę rozumie to, patrząc na swoją różę i na wszystkie róże w ogrodzie.

Zapamiętaj

Cytaty do zapamiętania

Cztery zdania, które warto znać na pamięć

„Dobrze widzi się tylko sercem. To, co najważniejsze, jest niewidoczne dla oczu.”
Lis
„Na zawsze bierzesz odpowiedzialność za to, co oswoiłeś.”
Lis
„Czas, który poświęciłeś swojej róży, czyni ją tak ważną.”
Lis
„Piękna dodaje pustyni fakt, że skrywa gdzieś studnię.”
Mały Książę
Sprawdź się

Quiz — 9 pytań z lektury

Wynik: 0 / 9 · odpowiedziano: 0

    Darmowy zasób

    Opowieść wigilijna — pełne opracowanie w PDF, za darmo

    Odbierz PDF →