Sąsiedzi dzielą zamek i wojują o mur. Pogodzi ich ślub młodych.
Fredro oparł „Zemstę” na prawdziwej historii. Inspirował go dokument o dawnych właścicielach zamku Kamieniec w Odrzykoniu, który dostał w posagu żony, Zofii. Zamek należał do dwóch skłóconych rodów: Firlejów (dolna część) i Skotnickich (górna).
Spór o utrzymanie zamku ciągnął się latami i zakończył się w 1630 r. ślubem — zupełnie jak w komedii. Napisaną w 1833 r. sztukę Fredro przesunął w czasie o ok. 150 lat, na koniec XVIII w. (wskazują na to aluzje do konfederacji barskiej).
Dwaj sąsiedzi dzielą jeden zamek: porywczy Cześnik Raptusiewicz i obłudny Rejent Milczek. Iskrą konfliktu jest mur graniczny. Obok toczy się miłość Klary (synowicy Cześnika) i Wacława (syna Rejenta) oraz rywalizacja o rękę bogatej wdowy, Podstoliny.
Cześnik planuje ślub z majętną Podstoliną i chce pozbyć się sąsiada. Gdy Rejent każe naprawiać mur, Cześnik wpada w szał i wysyła murarzy precz. Klara i Wacław spotykają się potajemnie przy murze.
Wacław, wzięty za „jeńca”, przekupuje tchórzliwego Papkina i zostaje w zamku blisko Klary. Okazuje się, że Podstolina to jego dawna miłość. Klara stawia Papkinowi absurdalne warunki — m.in. żywego krokodyla.
Rejent fałszuje zeznania murarzy przeciw Cześnikowi i planuje ożenić Wacława z Podstoliną. Papkin z trudem przekazuje wyzwanie na pojedynek, a Podstolina przechodzi na stronę Rejenta.
By zemścić się na Rejencie, Cześnik „porywa” jego syna i żeni go z Klarą. Gdy prawda wychodzi na jaw, sąsiedzi stają do pojedynku — ale ślub młodych godzi rody. Kończy się weselem.
Cały zestaw
Opowieść wigilijna, Zemsta, Kamienie na szaniec, Dziady część II, Balladyna i Mały Książę — 45 stron, każdy fakt sprawdzony z tekstem.
Zobacz e-book →Porywczy, wybuchowy, kłótliwy, ale honorowy i dobroduszny.
Główny przeciwnik Rejenta i opiekun Klary. Chce ożenić się z Podstoliną.
Skryty, przewrotny, chciwy, obłudny.
Pozornie spokojny i pobożny, w rzeczywistości knuje intrygi.
Uczuciowa, stanowcza, odważna.
Kocha Wacława. Stawia Papkinowi warunki, m.in. żywego krokodyla.
Zakochany, zdecydowany, szlachetny.
Nie ulega woli ojca i walczy o miłość do Klary.
Przewrotna, kalkulująca, zmienna w uczuciach.
Szuka bogatego męża i łatwo zmienia decyzje.
Tchórzliwy, zarozumiały, chełpliwy, ale sympatyczny.
Opowiada o nieistniejących wyczynach — postać komiczna, parodia rycerza.
Tytułowa zemsta to dążenie Cześnika i Rejenta do wzajemnego dokuczenia sobie. Jest źródłem komizmu, ale też przeszkodą w szczęściu bohaterów. Ostatecznie miłość zwycięża zemstę.
Cześnik jest porywczy i otwarty w działaniu, Rejent skryty i obłudny. Obaj są jednak uparci i kierują się interesem.
Papkin to postać komiczna: tchórzliwy samochwała. Rozładowuje napięcie, parodiuje etos rycerski i jest źródłem humoru słownego.
Wymień cechy komedii: lekki konflikt, intrygę z pomyłkami, komiczne postaci i szczęśliwe zakończenie — i odnieś każdą do treści utworu.
Cztery zdania, które warto znać
„Ja z nim w zgodzie? — Mocium panie, / Wprzódy słońce w miejscu stanie!”
„Hej! Serwacy! daj gwintówkę, / Niechaj strącę tę makówkę —”
„O królowo wszechpiękności! / Ornamencie człowieczeństwa!”
„Niech się dzieje wola nieba, / Z nią się zawsze zgadzać trzeba.”
„Jeśli nie chcesz mojej zguby, / Krrokodyla daj mi, luby!”
Wynik: 0 / 9 · odpowiedziano: 0
Darmowy zasób